Hewlêr (Rûdaw) - Navenda Koçê ya Tevlihev (MMC) raporeke nû li ser koçberên ku di ser Deryaya Navîn re digihêjin Îtalyayê belav kir.
Li gorî raporê, ji sedî 73yê koçberan di rê de rastî tundiyê hatine yan jî bûne şahidê tundiyê.
Navenda Koçê ya Tevlihev (MMC) raporeke berfireh a bi navê "Tecrubeya Tundiyê, Lêgerîna Ewlehiyê û Pêvajoyên Biryardayînê yên di Navbera Penaber û Koçberên li Îtalyayê de" eşkere kir.
Di xebatê de bi 503 penaberan re hevdîtin hatin kirin.
Ev penaber di ser Deryaya Navîn re gihîştine Îtalyayê û raporê metirsiyên li ser rêyên koçberiyê bi amarên balkêş derxistin holê.
Sedema koçê ne tenê feqîrî ye
Ji sedî 71ê beşdaran mêr in û ji sedî 29ê wan jî jin in.
Her wiha hat diyarkirin ku ji sedî 56ê beşdaran di navbera 25-35 saliyê de ne.
Li gorî raporê, sedema sereke ya koçê ne tenê feqîrî ye.
Bi taybetî ji sedî 58ê penaberên ji welatên wekî Nîjerya, Burkîna Faso û Ivory Coastê destnîşan kir ku wan ji ber "şer, bêîstiqrarî û tundiyê" terka welatên xwe kiriye.
"Tûnis ne ewle ye"
Yek ji encamên herî balkêş ên raporê li ser rêya Tûnisê ye.
Yekîtiya Ewropayê (YE) hewl dide vê rêyê wekî "welatekî ewle" pênase bike.
Piraniya penaberan anî ziman ku ew li Tûnisê jî wekî li Lîbyayê rastî tundiyeke giran û miameleya xerab hatine.
Amarên ku rapor pêşkêş dike, asta hovane ya binpêkirinên mafan ên di dema rêwîtiyê de radixe çavan.
Li gorî vê yekê, ji sedî 73yê penaberan diyar kir ku ew di rêya koçê de rasterast rastî tundiyê hatine yan jî bûne şahidê tundiyê.
Ji sedî 75ê kesên rastî tundiyê hatine, eşkere kir ku ew hatine derbkirin.
Ji sedî 49ê beşdaran anî ziman ku ew di dema rêwîtiyê de bûne şahidê mirina mirovan.
Her wiha ji sedî 43yê wan jî ragihand ku ew rastî dizî û şêlandinê hatine.
Piraniya penaberan dixwazin li Îtalyayê bimînin
Berovajî baweriya giştî ya ku dibêje koçber Îtalyayê tenê wekî rêyeke derbasbûnê bi kar tînin, ji sedî 78ê beşdarên lêkolînê got ku wan biryar daye li Îtalyayê bimînin.
Di nav koma kêmîne ya dixwaze biçe welatekî din de, Fransa bi ji sedî 30î û Almanya jî bi ji sedî 18î di rêzên pêşîn de cih girtin.
Pêşîniyên penaberan jî bi demê re diguherin. Dema ku ew nû digihêjin Îtalyayê, ji sedî 72yê wan "ewlehiya canî" wekî sedema mayînê nîşan didin lê piştî salekê, ev rêje cihê xwe dide xema dîtina kar û debara jiyanê.
Vegera dilxwazî ne vebijêrk e
Di raporê de hat destnîşankirin ku fikra vegera dilxwazî di nav penaberan de nayê qebûlkirin.
Ji sedî 41ê beşdaran diyar kir, ew dê tenê wê demê vegerin welatên xwe eger bi darê zorê ji aliyê polîs an hikûmetê ve werin dersînorkirin.
Wan ragihand ku wekî din ew bi daxwaza xwe qet nafikirin ku vegerin.