ABD ile İran arasında ‘ateşkes’ krizi: Hürmüz’de gerilim tırmanıyor

Haber Merkezi - İran, ABD’yi Güney İran’daki füze depolarına ve askeri tesislerine yönelik saldırılar düzenleyerek ateşkesi ihlal etmekle suçladı. Karşılıklı saldırı iddiaları ve restleşmelerin ardından Brent petrol fiyatları yüzde 3 yükselirken, bölgedeki kırılgan barış süreci çökme riskiyle karşı karşıya kaldı.

İran ile ABD arasında 8 Nisan’dan bu yana Pakistan arabuluculuğunda yürütülen ateşkes süreci, son 48 saatte yaşanan askeri hareketlilik nedeniyle kopma noktasına geldi.

Tahran yönetimi, dün gece Hürmüzgan eyaletindeki füze depoları ve mayın gemilerinin hedef alınmasını "ateşkesin ağır ihlali" olarak nitelendirdi.

Askeri hareketlilik: İHA düşürüldü, F-35’e ateş açıldı

İran Devrim Muhafızları Ordusu, hava sahasını ihlal eden bir ABD insansız hava aracını (İHA) düşürdüklerini ve bir F-35 savaş uçağına ateş açtıklarını duyurdu.

Öte yandan Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), Umman açıklarında bir tankerde patlama yaşandığını ancak gemi ve mürettebatın güvende olduğunu rapor etti.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Sözcüsü Tim Hawkins, saldırıları doğrulayarak, "ABD kuvvetleri, İran tehditlerine karşı güçlerimizi korumak amacıyla Güney İran’da meşru müdafaa saldırıları düzenlemiştir" açıklamasında bulundu.

Mücteba Hamaney’den bölge ülkelerine uyarı

İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney, Kurban Bayramı vesilesiyle yayımladığı mesajda bölge ülkelerine sert uyarılarda bulundu.

Hamaney, komşu ülkelerin Washington’un askeri üslerine ev sahipliği yapmaktan vazgeçmesi gerektiğini belirterek, "ABD’nin artık bu bölgede güvenli bir sığınağı kalmamıştır ve her geçen gün eski nüfuzundan uzaklaşmaktadır" dedi.

İran Dışişleri Bakanlığı da Hürmüzgan bölgesindeki saldırılara sessiz kalmayacaklarını ve "ABD terör ordusunun" bu saldırılarının yanıtsız bırakılmayacağını vurguladı.

Katar’da diplomatik trafik: 24 milyar dolarlık pazarlık

Gerilim tırmanırken, diplomatik çözüm arayışları Katar’ın başkenti Doha’da sürüyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının uluslararası hukuka aykırı ve kabul edilemez olduğunu yinelerken, "Katar’da görüşmeler devam ediyor. Sonuca ulaşacağımıza inanıyorum ancak bu birkaç gün sürebilir" diyerek diplomasi kapısını açık bıraktı.

İran tarafı ise ateşkesin kalıcı hale gelmesi için dondurulmuş 24 milyar dolarlık varlığının serbest bırakılmasını şart koşuyor.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Dışişleri Bakanı Abbas Irakçı ve Abdülnasır Hemmati ile birlikte 25 Mayıs’ta bu konuyu müzakere etmek üzere Katar’daydı.

Anlaşma uyarınca Tahran, ilk aşamada 12 milyar doların derhal serbest bırakılmasını talep ediyor.

İsrail ve Lübnan faktörü

Müzakerelerin önündeki en büyük engellerden biri de İsrail’in Lübnan’daki tutumu.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun "Hizbullah’ı ezme" konusundaki kararlılığını yinelemesi, Tahran’ın tepkisine neden oluyor.

İran, varılacak herhangi bir barış anlaşmasının Lübnan’daki saldırıların durdurulmasını da kapsaması gerektiğinde ısrar ediyor.