Erbil (Rûdaw) - Erbil yakınlarındaki "Kürt Kabristan" bölgesinde yapılan kazılarda, tarihin akışını değiştirecek bulgulara ulaştı. Arkeologlar, yaklaşık 4 bin yıl önce büyük bir kuşatma ve yıkıma sahne olan antik bir kentin izlerini, içindeki insan trajedileriyle birlikte keşfetti.
Kürdistan Bölgesi’nde Erbil’in güneybatısında yer alan ve günümüzde "Kürt Kabristan" olarak bilinen bölgede yürütülen çalışmalarda, Orta Tunç Çağı’na ait antik bir kentin kalıntıları bulundu.
Arkeologlar, kentin 4 bin yıl önce iki güçlü kralın ittifakı tarafından kuşatılarak yerle bir edildiğini kanıtlayan somut delillere ulaştı.
İki kralın ittifakı ve dev hendekler
Rûdaw’a konuşan Kürdistan Bölgesi Arkeoloji Genel Müdürü Kaifi Mustafa’nın açıklamalarına göre, antik adı "Kurda" olan bu şehir, M.Ö. 1809-1776 yılları arasında hüküm süren ünlü Asur Kralı I. Şamşi-Adad ve Eşnunna Kralı Daduşa’nın kurduğu güçlü bir ittifakın hedefi oldu.
Yeraltı tarama cihazlarıyla yapılan incelemeler, şehrin kolay teslim olmadığını gösteriyor. Kurda şehri, devasa savunma duvarları ve düşman ordusunu durdurmak için kazılmış derin hendeklerle korunuyordu.
Ancak yapılan kazılar, şehrin iki aşamalı bir saldırıyla önce ağır hasar aldığını, ardından tamamen yakılıp yıkıldığını ortaya koydu.
Sarayda kan donduran detaylar: 17 iskelet bulundu
Kazı ekibini en çok etkileyen bulgu ise "Güneydoğu Sarayı" olarak adlandırılan yapının enkazı oldu. Yanmış ve çökmüş saray kalıntıları arasında, hiçbir defin işlemi yapılmamış 17 kişiye ait kemikler bulundu.
Bilim insanları, bu kişilerin saldırı anında kaçamayan saray çalışanları olduğunu tahmin ediyor. Kurbanlardan birinin cesedinin bir taş havuz üzerine yüzüstü düşmüş halde bulunması, saldırının ne kadar ani ve şiddetli gerçekleştiğini gözler önüne seriyor.
Son ana kadar yazılan tabletler
Yıkıntılar arasında bulunan onlarca çivi yazılı tablet, şehrin bürokrasisinin kuşatma altındayken bile son anlara kadar kayıt tutmaya devam ettiğini gösteriyor. Bazı tabletlerin, şehrin düşüşünden sadece birkaç gün önce yazıldığı belirlendi.
"Medeniyet Zagros Dağları’ndan aşağı indi"
Keşfin önemine değinen Kaifi Mustafa, "Bu bulgular, medeniyetin Sümerlerle eş zamanlı, hatta onlardan daha önce Kürdistan ve Zagros eteklerinde geliştiğini ve buradan Mezopotamya’nın güneyine yayıldığını kanıtlıyor" dedi.
Uluslararası İşbirliği
Bu tarihi araştırma; Central Florida, Johns Hopkins, Yale ve Michigan Eyalet Üniversiteleri’nden oluşan uluslararası bir ekip tarafından, ABD Ulusal Bilim Vakfı’nın desteği ve Kürdistan Bölgesi Arkeoloji Müdürlüğü’nün koordinasyonunda gerçekleştirildi.
2024 ve 2025 yıllarında yoğunlaşan kazıların sonuçları, antik dünyadaki savaş stratejilerini anlamak için dünyadaki en iyi korunmuş arkeolojik kayıtlardan biri olarak kabul ediliyor.