Mardin (Rûdaw) - Mardin Ovası’nda buğday hasadı, bol yağışlı geçen mevsimin ardından yüksek rekolte ile başladı. Ancak artan mazot ve gübre maliyetleri ile açıklanan alım fiyatları karşısında hayal kırıklığı yaşayan çiftçiler, "Buğday çok ama para etmiyor" diyor.
Bölgenin en önemli tarım merkezlerinden biri olan Mardin’de, yaklaşık 3 milyon dönümlük alanda ekilen buğdayın hasat mevsimi geldi.
Özellikle bir milyon dönüme yakın ekimin yapıldığı Kızıltepe (Qoser) ilçesinde, biçerdöverler tarlalara girdi. Bu yıl yağışların uzun sürmesi ve yazın geç gelmesi nedeniyle hasat dönemi geçmiş yıllara oranla biraz gecikmeli başladı.
Verim iki katına çıktı ancak masraflar ağır
Biçerdöver sahibi Ümran Ergüven, bu yılki bereketin rekolteye yansıdığını belirterek, "Geçen yıl kuru tarım yapılan arazilerde dönüm başına 200-250 kilo verim alınıyordu, saman bile çıkmıyordu. Bu yıl ise dönüm başına 500-550 kilo ürün alınıyor. Saman da oldukça bol ama maalesef o da para etmiyor" dedi.
Mardin’deki üretimin yüzde 80’i sulu, yüzde 20’si ise kuru tarım arazilerinden elde ediliyor. Rekolte yüksek olsa da çiftçiler, girdi maliyetlerinin belini büktüğünü ifade ediyor.
"Kendi emeğimizden zarar ediyoruz"
Çiftçi İrfan Kartal, üretim maliyetleri ile satış fiyatları arasındaki uçuruma dikkat çekerek, "Hepimiz mağduruz. Gübrenin tonu 30 bin liraya, mazotun litresi 70 liraya ulaştı. Hesap yaptığımızda kendi emeğimizden zarar ediyoruz. Toprağımızı bırakamıyoruz ama bu şartlarda ekim yapmak perişanlıktır" ifadelerini kullandı.
Maliyetler nedeniyle ikinci ürün ekilemiyor
Bölgenin büyük üreticilerinden Şeyhmuz Aşar da açıklanan 16 lira 50 kuruşluk alım fiyatının yetersiz olduğunu vurguladı. Bin dönüme yakın arazide ekim yapan Aşar, yaşadığı zorlukları şu sözlerle anlattı:
"Maliyetler o kadar yükseldi ki bu yıl mısır (ikinci ürün) ekmekten vazgeçtim. Normalde buğdayı kaldırdığım an mısırı ekmem gerekiyordu. Bugünkü masraflara göre buğdayın kilosunun, devlet primi hariç en az 18 lira olması lazımdı. Keşke masraflar düşük olsaydı da kilosu 2 liradan satılsaydı. Borçlarımı ödeyebilmek için iki kamyon buğdayımı, tanıdık bir alıcıya rica minnet kilosu 15 liradan ve 45 gün vadeli satmak zorunda kaldım."
Mazot, gübre, sulama elektriği ve nakliye gibi kalemlerdeki aşırı artış nedeniyle birçok çiftçi, buğday sonrası ikinci ürün ekiminden vazgeçmiş durumda. Mardinli üreticiler, tarımın sürdürülebilirliği için maliyetlerin düşürülmesi veya alım fiyatlarının revize edilmesi gerektiğini savunuyor.