Erbil(Rûdaw) - Irak Gümrük Genel Müdürü Dr. Samer Kasım Davud, Irak’ın gümrük sisteminde gerçekleştirdiği dijitalleşme süreci ve Kürdistan Bölgesi ile varılan mutabakat hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Küresel standartlardaki ASYCUDA sisteminin tüm Irak’ta uygulanmasıyla gümrüklerde yeni bir dönemin kapıları açılıyor.
25 gümrük kapısı tamamen dijitalleşti
Rûdaw TV’de Şeyh Fatih’in sunduğu ekonomi bültenine canlı bağlanan Dr. Samer Kasım Davud Irak’ın gümrük sisteminde gerçekleştirdiği dijitalleşme süreci ve Kürdistan Bölgesi ile varılan mutabakat hakkında önemli açıklamalarda bulundu.
Davud, 1 Ocak 2025 itibarıyla Irak Federal Hükümeti'ne bağlı tüm kara, deniz ve hava gümrük kapılarının (toplam 25 nokta) ASYCUDA sistemiyle birbirine bağlandığını duyurdu. Bu sistemin gümrük prosedürlerini otomatize ettiğini belirten Davud, insan müdahalesinin en aza indirildiğini ve sahteciliğin önüne geçildiğini vurguladı.
Kürdistan Bölgesi için takvim netleşti: "Gelirler iki katına çıkacak"
Kürdistan Bölgesi Hükümeti ile yürütülen teknik görüşmelerin son aşamaya geldiğini belirten Genel Müdür, "Önümüzdeki hafta nihai yol haritasını belirlemek için son toplantımızı yapacağız. İki veya üç ay içinde sistemin Kürdistan Bölgesi’ndeki kapılarda fiilen uygulanmaya başlamasını öngörüyoruz," dedi. Davud, bu entegrasyonun sadece prosedürleri birleştirmekle kalmayacağını, Kürdistan Bölgesi’nin gümrük gelirlerini en az %100 (iki kat) artıracağını ifade etti.
Tüccarlar için büyük avantaj: Resmi kurdan dolar ve kolay işlem
Sistemin tüccarlara sağladığı en büyük kolaylıklardan biri dövize erişim olacak. ASYCUDA sistemi, Irak Merkez Bankası ve döviz platformuyla entegre çalışıyor. Bu sayede Kürdistan Bölgesi’ndeki tüccarlar, ithal edecekleri malları önceden sisteme beyan ederek Merkez Bankası’ndan resmi kur olan 1320 dinar üzerinden dolar alabilecekler. Davud, "Tüccarlar artık ofislerinden ayrılmadan işlemlerini yapabilecek, aracılara veya karaborsaya ihtiyaç duymayacaklar," dedi.
Kerkük ve Musul'daki iç gümrük noktaları kaldırılıyor
Yıllardır tartışma konusu olan iç gümrük noktaları hakkında da müjde veren Davud, "Kürdistan Bölgesi’nde sistem kurulduğunda ve gayri resmi geçiş noktaları kapatıldığında; Kerkük ve Musul'daki gümrük ofislerinin varlık sebebi ortadan kalkacak. Bu noktalar gümrük kararıyla tamamen kaldırılacak," şeklinde konuştu.
Gümrük gelirlerinde rekor artış
2024 yılının ilk beş ayına dair verileri paylaşan Davud, gümrük gelirlerinin geçen yılın aynı dönemine göre %60 artarak 1,5 trilyon dinarı aştığını açıkladı. Bölgesel çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki gerginlikler nedeniyle deniz yolu ticaretinin aksamasına rağmen, Trebil, Rabia ve Velid gibi kara kapılarının devreye sokulmasıyla dengenin sağlandığını belirtti.
"Rabia Kapısı, İbrahim Halil’e rakip değil"
Suriye sınırındaki Rabia ve Velid kapılarının açılmasının İbrahim Halil Kapısı’na alternatif üretmek için olduğu iddialarını kesin bir dille reddeden Davud şunları söyledi: "Bu kapılar 2014’te DEAŞ tarafından yıkılmıştı. Limanların kapalı olması ve acil ihtiyaç nedeniyle onarıldılar. Kürdistan Bölgesi kapıları Irak ticaret sisteminin temel parçasıdır ve vazgeçilmezdir."
BM denetiminde ortak yönetim
Sistemin 2021 yılında Birleşmiş Milletler (UNCTAD) ile yapılan anlaşma çerçevesinde kurulduğunu hatırlatan Davud, 2028 yılına kadar BM uzmanlarının gözetiminde olunacağını, ardından sistemin tamamen Irak’a devredileceğini belirtti. Ayrıca Kürdistan Bölgesi’ndeki personelin eğitilerek "Irak Ulusal ASYCUDA Ekibi"ne dahil edileceğini, böylece Zaho’dan Basra’ya kadar tek bir ulusal ekibin görev yapacağını sözlerine ekledi.
Bu dönüşümle birlikte Irak; kara para aklama ve terörün finansmanıyla mücadelede uluslararası standartlara uyum sağlayarak, küresel ekonomiyle tam entegrasyonu hedefliyor.